Predstavnici Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine (ANUBiH) učestvovali su od 12. do 14. oktobra 2026. godine na 10. Zajedničkoj konferenciji nauke za Zapadni Balkan u okviru Berlinskog procesa. Domaćini su bili Crnogorska akademija nauka i umjetnosti i Univerzitet Crne Gore, a glavni organizator i nosilac aktivnosti Njemačka nacionalna akademija nauka „Leopoldina“.
ANUBiH su predstavljali predsjednik akademik Muris Čičić, akademik Dejan Milošević, koji je ujedno bio pozvan i kao istaknuti naučnik, i gđa Nerma Tanović, samostalna stručna saradnica za međunarodnu i međuakademijsku saradnju ANUBiH. Akademik Dejan Milošević je drugog dana Konferencije, u okviru treće sesije, imao i izlaganje na temu: “Science in public policy”.
Tema ovogodišnje konferencije je bila „Zapadni Balkan u Evropi: ljudi, inovacije, transformacija“.
Prvog dana (12. oktobra) održan je Panel “Postavljanje okvira” koji je odredio tri ključne teme: transformaciju visokog obrazovanja u uslovima demografskih promjena i vještačke inteligencije, ekonomsku transformaciju kroz znanje i poduzetništvo te primjenu naučne ekspertize u evropskim integracijama regiona.
Drugog dana (13. oktobra) rad je tekao kroz tri sesije.
Sesija 1: Anticipiranje transformacija u visokom obrazovanju. Raspravljalo se o tome kako univerziteti u regionu mogu odgovoriti na demografske, tehnološke i tržišne promjene, posebno na rastući uticaj vještačke inteligencije. Među ključnim pitanjima bili su sve manji broj studenata, odlazak mladih iz regiona, promjena očekivanja studenata i poslodavaca te potreba za novim vještinama. Težište je bilo na prilagođavanju nastavnih planova i metoda rada, očuvanju atraktivnosti univerziteta za mlade, nastavno osoblje i poslodavce te jačanju tri osnovne misije: obrazovanja, istraživanja i društveno-ekonomskog uticaja. Posebno je razmatrana saradnja s evropskim univerzitetskim savezima i drugim okvirima EU.
Sesija 2: Rekalibracija inovacija i jačanje lokalnih inovacijskih ekosistema. Tema je bilo pretvaranje istraživanja i znanja u inovacije, proizvode, usluge i javne politike. Naglašeno je da inovacije zahtijevaju saradnju univerziteta, istraživačkih institucija, naučnih parkova, kompanija, vlasti i investitora. Raspravljalo se i o zakonodavnom i finansijskom okviru te o povezivanju regiona s evropskim agendama za istraživanje i konkurentnost.
Sesija 3: Doprinos kvalitetnog naučnog savjetovanja modernizaciji države i pretpristupnim ulaganjima EU. Fokus je bio na ulozi nezavisne naučne ekspertize u donošenju odluka, naročito u energetici, vodnim i geološkim resursima, klimatskoj adaptaciji, održivosti, transportu i digitalnim uslugama. Razmatrani su institucionalni mehanizmi za povezivanje nauke i politike te način na koji naučni savjeti mogu uskladiti pretpristupna ulaganja EU s nacionalnim i regionalnim prioritetima, uz očuvanje nezavisnosti i povjerenja javnosti.
Trećeg dana (14. oktobar) održan je politički panel posvećen putu ka 11. samitu. Zaključci i preporuke, usvojeni kao Zajednička izjava, bit će predstavljeni predstavnicima samita i Evropske komisije, uz učešće ambasadora 16 strana Berlinskog procesa.