Ko je na web-stranici: 34 gostiju i nema prijavljenih članova

Informacija o održanom Okruglom stolu „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“

U Akademiji nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine održan Okrugli sto „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“.

Okrugli sto „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“, održan 23. 6. 2020. godine, završnica je trogodišnjeg rada na istraživačkom projektu „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini“. Na inicijativu Centra za sistemska istraživanja ANUBiH projekt je finansiralo Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke. Voditelj projekta je akademik Miloš Trifković. Rezultat istraživačkog projekta su dvije publikacije „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini“ i „Rezultati statističkog istraživanja“. Druga publikacija objavljena je u suizdavaštvu sa Federalnim zavodom za statistiku. Publikacije su dostupne na web stranici ANUBiH

https://publications.anubih.ba/bitstream/handle/123456789/649/Harmonizacija%20sistema%20nauke%20u%20Bosni%20i%20Hercegovini.pdf?sequence=3&isAllowed=y

Osnovni cilj Okruglog stola je razmatranje i provjera predloženih rješenja za dobrovoljno i koordinirano usklađivanje normativnih i stvarnih razlika između pojedinih političko-teritorijalnih i strukturnih podsistema nauke u Bosni i Hercegovini radi stvaranja harmoničnog i efikasnog sistema nauke u Bosni i Hercegovini, usmjerenog na optimalno ostvarivanje zajedničkih i posebnih funkcija naučnoistraživačke djelatnosti u izgradnji društva i ekonomije zasnovane na znanju.

Okrugli sto „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“ održan on-line putem pratili su članovi ANUBiH, predstavnici akademske zajednice, resornih ministarstava i drugi subjekti sistema nauke u BiH.

Dnevni red skupa sastaojao se od izlaganja predstavnika Federalnog ministarstva obrazovanja i nauke (pomoćnik ministra za nauku i tehnologije, mr. sc. Jasmin Branković), Federalnog zavoda za statistiku (direktor dr. sc. Emir Kremić) i ANUBiH (voditelj projekta akademik Miloš Trifković, prezentacije rezultata teorijskih istraživanja projekta „Harmonizacija sistema nauke u BiH“, prezentacija rezultata empirijskog istraživanja u projektu „Harmonizacija sistema nauke u BiH“, diskusije i usvajanja zaključaka. Jednoglasno usvojeni zaključci Okruglog stola nalaze se u nastavku ovog saopštenja. Snimak Okruglog stola „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“ može se u cjelosti pogledati i poslušati na linku https://www.youtube.com/watch?v=IRvSnOhrj4s.

Radi aktualnosti teme i boljeg iskorištavanja rezultata projekta „Harmonizacija sistema nauke u BiH“ dogovoreno je da ANUBiH u martu 2021. godine organizuje savjetovanje sa međunarodnim učešćem na kome bi se u širem kontekstu i uporednom metodom ispitalo djelovanje sistema nauke na stanje naučnoistraživačkog rada u pojedinoj državi.

 

Zaključci Okruglog stola „Harmonizacija sistema nauke u Bosni i Hercegovini – problemi i moguća rješenja“

  1. Rezultati Projekta pokazuju da u Bosni i Hercegovini, osim u RS, sistem nauke i sistem tehnološkog razvoja nisu normativno objedinjeni u jedinstven inovacioni sistem. Iz istraživanja je dalje vidljivo da u državi ne postoje  cjeloviti, koherentni i suvremeni sistemi nauke i  tehnološkog razvoja koji bi odgovarali potrebama društva i ekonomije  zasnovanih na znanju.
  1. Uvid u metodološki različite indekse i položaja i konkurentnosti pokazuje da se rang  Bosne i Hercegovine postepeno ali konstantno pogoršava. Takav trend u kontekstu nadolazeće krize izazvane pandemijom COVID-19 jasan je znak da nema vremena za promjene sistema nauke i tehnološkog razvoja kroz ustavnu reformu. U izloženim uslovima najvažniji odgovori na potrebe društva su  aktiviranje svih subjekata politike nauke i harmonizacija sistema nauke putem zakonodavstva nadležnih političko-teritorijalnih jedinica.
  1. Potrebno je odmah i sinhronizovano pristupiti  realizaciji onih mjera harmonizacije sistema nauke koje se mogu provesti unutar postojećeg ustavnog i zakonskog okvira. Najvažnije su:

a) revizija tri važeće strategije u ovoj oblasti. Paralelno sa tim treba donijeti usaglašene i međusobno kompatibilne strategije razvoja sistema nauke i tehnološkog razvoja u jedanaest političko-teritorijalnih jedinica koje ih do sada nisu usvojile. Pored srednjoročnog uvesti i dugoročno planiranje;

b) jačanje i modernizacija kapaciteta javne uprave u ovoj oblasti, što  je uslov za realizaciju strategija na način koristan za cijelo društvo;

c) transparentno odvajanje budžetskog finansiranja načnoistraživačke i tehnološko razvojne djelatnosti od finansiranja nastavne komponente visokog obrazovanja;

d) prosječno izdvajanja za nauku od 0,10% BDP godišnje nužno je već u 2021. godini  jednokratno povisiti na do 0,50 BDP. Postepena i ravnomjerna godišnja povećanja  do iznosa od najmanje 1% BDP su neophodnost koja ne zavisi od okolnosti. Ako se to ne učini, stanje inovacija i društva će se pogoršavati geometrijskom progresijom;

e) odrediti prioritete u međunarodnoj saradnji i pojačati cirkulaciju istraživača;

f) formirati savjete za nauku - gdje ne postoje i aktivirati ih kao društvena tijela;

  1. U normativnoj sferi de lege ferenda prioritet imaju:

a) donošenje novog Zakona o naučnoistraživačkoj djelatnosti Bosne i Hercegovine u kome bi se razradile i u pravne norme pretvorile naročito odredbe o: opštem interesu koji je koncentrisan u naučnim istraživanjima, suštinskom spajanju sistema nauke i inovacionog sistema u jednu cjelinu – inovacioni sistem,  koordinaciji u oblasti inovacija, načinu odvijanja među narodne saradnje i društvenim tijelima koja se staraju o etici naučnoistraživačkog rada;

b) usvajanje Zakona o osnovama sistema i politici nauke u Federaciji Bosne i Hercegovine

c) harmoniziranje kantonalnih zakona u oblasti inovacionog sistema;

d) formiranje društvenih fondove za nauku, kako bi se u svakoj političko-teritorijalnoj jedinici ojačao uticaj naučne i poslovne zajednice na ciljeve i realizaciju politike finansiranja inovacionog sistema;

e) kreiranje  sistema ekonomskih i fiskalnih poticaja privrednim subjektima za intenzivnije  finansiranje nauke i tehnološkog razvoja, polazeći od toga da se radi o investiranju u društveno korisnu djelatnost;

f) uređivanje osnova etičkog sistema u nauci (organi, ovlaštenja, sankcije);

  1. Socijalni pokreti za društvo i ekonomiju znanja moraju dobiti najširu državnu i društvenu podršku. Savjeti za nauku jasnog društvenog profila mogu biti glavni faktori ovoga procesa.
AKADEMIJA NAUKA I UMJETNOSTI
BOSNE I HERCEGOVINE
  • Bistrik 7, 71000 Sarajevo, BiH
  • Tel: +387 33 560 700
  • Fax: +387 33 560 703
  • Email: akademija@anubih.ba

Location

anu mapa

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…